Anayasa Mahkemesi'nden Nafaka Kararı: Süresiz Uygulama İptal Edildi

Anayasa Mahkemesi Kararı

Anayasa Mahkemesi (AYM), perşembe günü verdiği kararla boşanan eşlere bağlanan yoksulluk nafakasının süresiz olarak uygulanmasına imkan tanıyan düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etti. Kararın gerekçesi ise daha sonra açıklanacak.

Nafaka Uygulaması

Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakasının "süresiz" olmasına ilişkin hükmün iptali istemiyle Antalya 12. Aile Mahkemesi tarafından başvuru yapılmıştı. AYM’nin kararı, yoksulluk nafakasını tamamen ortadan kaldırmıyor; Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan "süresiz olarak" ifadesini hedef alıyor.

Nafaka Hakkı

Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın nafaka talep etme hakkı devam ederken, nafakanın belirsiz süreyle uygulanmasına imkan tanıyan mevcut düzenleme dokuz ay sonra yürürlükten kalkacak. Nafaka tartışmaları, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 17 Mayıs’ta, düzenli geliri bulunduğu gerekçesiyle nafaka talep eden kadın lehine yoksulluk nafakasına hükmedilemeyeceğine karar vermesiyle yeniden başlamıştı.

Nafaka Konusu

Kadın hakları savunucuları ve sivil toplum örgütleri, kadınların nafaka hakkını hedef alan yapay bir gündem yaratıldığını savunurken, nafaka mağduru olduğunu söyleyen erkekler ise mahkemelerin nafaka davalarında çoğunlukla kadınlar lehine karar verdiğini öne sürüyor. Nafaka konusu, özellikle son yıllarda her yeni yargı paketi gündeme geldiğinde yeniden hız kazanıyor.

Nafaka Türleri

Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, kusuru diğer taraftan daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için karşı taraftan mali gücü oranında nafaka talep edebiliyor. İştirak nafakası olarak bilinen çocuk nafakası ise velayeti alan ebeveyne, çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve yaşam giderlerine katkı sağlanması amacıyla ödeniyor.

Nafaka Ücreti

Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi, fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da taraflardan birinin ölmesi halinde nafaka sona erebiliyor. Kanunda yoksulluk nafakasının miktarını belirleyen sabit bir oran ya da tarife bulunmuyor. Mahkemeler, nafaka miktarını belirlerken tarafların gelir durumunu, yaşam standardını, çalışma kapasitesini, mal varlığını, sosyal ve ekonomik koşullarını dikkate alıyor.

Nafaka İstatistikleri

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Evlenme ve Boşanma İstatistikleri’ne göre, 2025 yılında Türkiye’de 193 bin 793 çift boşandı. Kesinleşen boşanma davaları sonucunda 191 bin 371 çocuk velayete verilirken, çocukların yüzde 74,6’sının velayeti anneye, yüzde 25,4’ünün velayeti babaya verildi.

Nafaka Sonrası

Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi halinde nafaka kendiliğinden sonlanıyor. Bunun yanı sıra fiilen evli gibi yaşanması, yoksulluğunun ortadan kalkması, düzenli gelir elde etmesi, "haysiyetsiz yaşam" sürdüğünün ispatlanması veya nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü kaybetmesi gibi durumlarda mahkeme kararıyla nafakanın kaldırılması ya da yeniden değerlendirilmesi mümkün olabiliyor.