Küresel Ekonomide Savaşın Etkileri: Petrol Krizi ve Ticaretin Geleceği

Küresel Ekonomide Savaşın Etkileri

Küresel ekonomi, İran ve ABD/İsrail arasındaki savaşın etkileri altında zorlu bir süreçten geçiyor. Savaşın 28 Şubat'ta başlamasıyla birlikte, insani kayıpların yanı sıra küresel ekonomi için de büyük zorluklar oluştu. İran'ın misilleme olarak Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi trafiğini durdurması, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yüzde 20'sini, gübre ticaretinin yüzde 30'unu, üre arzının yaklaşık yüzde 40'ını, kükürt arzının yüzde 50'sini ve fosfat tedarikinin yüzde 30'unu etkiledi.

Petrol Krizi

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, petrol ve petrol ürünlerindeki arz şokunun 'tarihteki en büyük enerji krizine' yol açtığını belirtti. Dünya günlük petrol tüketimi nisanda 104 milyon varil seviyesinde gerçekleşti ancak petrol arzı 95,1 milyon varilde kaldı. Hürmüz Boğazı'nda akışın durma noktasına gelmesiyle Körfez'deki petrol üreticilerinin savaş öncesine göre günlük kaybı 14,4 milyon varile ulaştı.

Ticaretin Geleceği

Küresel taşımacılık ağındaki aksaklıklar ve yükselen yakıt maliyetleri tedarik zinciri üzerinde giderek daha fazla baskı oluşturuyor. Fiyatlardaki ani artış, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin mahsur kalması nedeniyle küresel filonun daralması ve nakliye maliyetlerinin yükselmesi, birçok ülkenin ihracat ve ithalat dengesinin bozulması, daha yüksek enflasyon beklentilerini güçlendirdi.

Ekonomik Etkiler

• Savaşın nispeten kısa sürmesi halinde küresel ekonomik büyümenin 2025'teki yüzde 3,4 seviyesinden bu yıl yüzde 2,8'e düşeceği ve 2027'de yeniden yüzde 3,1 seviyesine yükseleceği öngörülüyor.
• Dünya ekonomisinin halihazırda yaklaşık 118 trilyon dolar büyüklüğünde olduğu dikkate alındığında, büyümenin 0,6 puan zayıflaması küresel ekonomi açısından en az 700 milyar dolarlık potansiyel kayıp anlamına geliyor.

Ticaret Büyümesinde Yavaşlama

• OECD, küresel ticaretteki büyümenin de 2025'teki yüzde 5 seviyesinden bu yıl yüzde 3,1'e ve 2027'de yüzde 2,9'a düşeceğini öngörüyor.
• Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) verilerine göre, 2025'te yüzde 4,6 büyüyen küresel ticarette bu oranın bu yıl yüzde 1,9'a ve 2027'de yüzde 2,6'ya düşeceği tahmin ediliyor.

Sonuç

Küresel ekonomi, savaşın etkileri altında zorlu bir süreçten geçiyor. Petrol krizi ve ticaret aksaklıkları dünya genelinde büyük zorluklar yaratıyor. Savaşın süresi ve etkileri, küresel ekonomik büyüme için belirleyici olacak.